English
Mieke Mels, in: Young Artists, (selected by) Dirk Pauwels
Nederlands
Dan Holsbeek, CC Westrand
Ann Geeraerts, vzw Gynaika
Sofie Van Loo, in: Thru 2, Trans-scapes of langs-schappen: kosmische abstractie in figuratieve en abstracte kunst
Mieke Mels, in: Young Artists, (selected by) Dirk Pauwels
Persoonlijke notities
Mieke Mels, in: Young Artists, (selected by) Dirk Pauwels, 2007
There are examples of Karen Vermeren's work in every format, from the smallest canvas or sheet of paper to murals. But however large or small the work is, they all have a sense of infinity. Her experimentation with colours and materials often leads to new realities. Sometimes we are confronted with endless abstract landscapes whose vast expanse we are shown. By contrast, other works zoom in on details or such microscopic structures as shells, bacteria, cells and honeycombs, which are magnified to form a new and infinite reality. Her fascination for the element of 'water' is expressed in a design that focuses on the issues of the elementary, the transient and the unbounded. Transience, transparency, obscuration and depth, qualities inherent to water, confront Vermeren with tremendous challenges. The impossibility of filling the void is a motive for seeking visual contact with the surroundings, the walls, the material and her own feelings and memories. 'Bridging' the void.
Murals occupy a special place in Karen Vermeren's work. A mural is ephemeral. It is usually doomed to disappear and live on only in documentation. But a wall also gives her the freedom to go in any direction, including the ceiling and the floor. How can one deal with this apparent boundlessness? How can you paint the wall so that it is 'sufficient' and 'finished'? In her murals she tries to create a sense of infinity or limitlessness. Sometimes you are overwhelmed by a mass of colour, and are sucked into the dark, blue depths. In other works the infinitude is sought within the forms themselves. For example, one of Vermeren's murals is a repetition of countless honeycombs. Their form seems finite, but when you look at it longer, the form grows and tries to fill more space with even more honeycombs. The part the spectator plays is very important. Whatever position he views from, the painting will always look different. The image can never be seen as a whole.
In the Palmarium, Karen Vermeren has taken up the challenge of painting a corner wall of the greenhouse with acrylic paint on plastic film.
Dan Holsbeek, CC Westrand, 2010
“… Het refereren aan het landschap is ook nadrukkelijk aanwezig in het werk van Karen Vermeren. Zij is gefascineerd door aardverschuivingen, transformaties en landschappelijke breuken en vooral door de vormelijke eigenschappen van het Toscaanse gebied en de omgeving van Valdera. In diezelfde geest raakte ze ook geboeid door structurele overeenkomsten tussen het geografische milieu en het ons omringend architecturale kader en in het bijzonder vaak met dat van de haar toegewezen expositorische ruimtes. Met andere woorden, deze artieste gaat de in het geografisch kader opgedane visuele indrukken transponeren, om zich vervolgens te kunnen vergewissen van overeenkomsten of van interessante ervaringen ten gevolge van minimale verschuivingen. De picturale middelen die zij hierbij hanteert, zijn op zijn minst onorthodox te noemen. Zo brengt Karen Vermeren herhaaldelijk plakband aan op de vensters van de expositorische omgeving. Dit resulteert niet alleen in een directe confrontatie van externe landschappelijke en interne architecturale vormen, maar ook en vooral in het tegenover elkaar stellen van het twee- en het driedimensionale. De tweedimensionaliteit van de schilderkunst wordt hier opgeheven door de drager waarop de plakband werd aangebracht. De transparantie en de daarbij horende ruimtelijkheid van het glazen vlak, ondermijnt hier immers de aan de schilderkunst geketende tweedimensionaliteit en vermijdt de noodzaak van de illusoire weergave. Het venster dat binnen- en buitenwereld scheidt en als drager en medium fungeert, betrekt binnen- en buitenwereld op elkaar en draagt ertoe bij dat de schilderkunst deel wordt van de architecturale en de natuurlijke ruimte. Op die wijze peilt Karen Vermeren niet louter naar de eigenheid van de schilderkunst, maar onderstreept ze ook de toenemende verwevenheid van natuur en cultuur. Een ervaring die in Dilbeek nadrukkelijk aanwezig is door de confrontatie van een vormelijk beladen interieur en een daarbuiten nadrukkelijk aanwezige natuur. …"
Ann Geeraerts, vzw Gynaika, 2009
De schilderkunst van Karen Vermeren is in vele opzichten grensoverschrijdend, het is dan ook een moeilijke opgave om haar oeuvre te omschrijven met traditionele kunsthistorische termen. De jonge kunstenares hanteert ongebruikelijke materialen en werkt buiten de standaardformaten van het canvas. Ze schildert met acryl op plastic, ‘tekent’ met tape en werkt zowel op kleine velletjes papier als op de muren van grote ruimtes.
Muurschilderingen spelen een belangrijke rol in het oeuvre van Vermeren, dit zijn veelal tijdelijke ingrepen en de techniek impliceert dus een zekere vluchtigheid. Tegelijkertijd stellen ze de kunstenares voor de uitdaging om de volledige ruimte (vloer en plafond incluis) als canvas te beschouwen en de grenzen ervan af te tasten.
In vele muurschilderingen evoceert Vermeren een soort landschappen die noch abstract, noch figuratief zijn. Ze doen denken aan watermassa’s, sneeuwlandschappen of bergpieken. Soms geschilderd op lagen plastic, soms rechtstreeks op de muur bestaan ze vooral uit overwoekerende en intense kleurpartijen aangebracht met een heftige toets. In deze werkwijze kunnen we invloeden van het abstract expressionisme herkennen of van actuele kunstenaars als Katherina Grosse (die grootschalige muurschilderingen produceert met een verfpistool). Andere muurschilderingen lijken dan weer op uitwaaierende structuren als honingraten of celdelingen die zeer precies en weloverwogen een deel van de ruimte inpalmen.
Voor In-Between creëert Vermeren een nieuwe muurschildering. Haar project is geïnspireerd door de impressionante sneeuwlandschappen van Leysin, een skigebied in de Waadtländeralpen in Zwitserland, en door de berglandschappen van Tahanaoute (Marokko).
Karen Vermeren schildert ‘woeste waterwerken’ en abstracte landschappen met minuscule figuratieve details. Er zijn ook microscopische studies op groot en klein formaat geweest. Ze toont “rotstekeningen” op plastiek met honingraatmotieven of tijgervelachtige patronen die op muren worden vastgespijkerd alsof de week geworden muren elk moment zouden kunnen vervellen of honing afgeven. En in het bijzonder schildert Karen Vermeren abstracte werken die ze bij momenten met tape bewerkt, alsof de weerbarstigheid van de verf anders elk moment uit het doek zou kunnen exploderen, of zich als een waterval over de kijker zou kunnen storten. Toch doen enkele, recente werken dat wel degelijk, al zijn ze voorzien van tape. In het overwegend rode doek liggen groen, bruine en enkele rode, onrustige verfstroken als zonet in brand gestoken houtblokken opgestapeld. De witte gleuven in de rode verf bovenaan wasemen roos licht. In dat wit lijkt Karen Vermeren de kijker een kosmische glimp of is het de leegte te suggereren. Het is alsof daar ook de kunst telkens opnieuw dient aan te vangen. De kunst ontstaat uit uitsparingen.
De tape die ook in beide, blauw-groene werken aanwezig is, vertoont niet het bochtwerk van haar schilderkunst, maar introduceert daarentegen ook geen klassieke perspectiefweergave, de lange rechte lijn links in het rode werk buiten beschouwing gelaten. Het zijn markeerders van het abstracte, die de weg naar de diepte tonen, maar niet per se naar de horizon. Nog niet lang geleden kwam ik ook tape tegen in de schilderkunst van de in Berlijn wonende schilderes Shila Khatami die haar schilderkundig onderzoek had aangevangen bij een hedendaagse studie van het abstract constructivisme. Khatami vertrok van geometrische lijnen in tape en begon pas in een volgend stadium met de meest waanzinnig, felle kleuren (van paars over roos naar geel en groen) te schilderen. Men kon al gauw niet meer spreken van een abstract constructivisme in modernistische zin. Khatami laat in elk schilderij een ontmoeting plaatsvinden tussen lijn en kleur, het cognitieve en het affectieve. Karen Vermeren doet iets anders. Haar uitgangspunt is de kleur en de woeste of poëtische verfstrook. De geometrische lijn komt pas in een later stadium opgedoken in het schilderkundig verhaal. Het is alsof de renaissance, het disegno en het colorito zich vandaag de dag weer in de schilderkunst stellen. Vandaag lijkt men zich bewust dat men over twee blikken beschikt, de colorito-blik en de designo-blik en dat misschien beiden in een schilderij kunnen worden geïntegreerd zonder dat ze elkaar hoeven op te heffen.
Mieke Mels, in: Young Artists, (selected by) Dirk Pauwels, 2007
De werken van Karen Vermeren hebben alle formaten, van het kleinste doek, een blad papier tot muurschilderingen. Maar hoe klein of hoe groot een werk is, ze geven allemaal een gevoel van oneindigheid weer. Het experimenteren met kleuren en materialen leidt vaak tot nieuwe werkelijkheden. Soms worden we geconfronteerd met eindeloze abstracte landschappen waarvan de uitgestrektheid wordt getoond. Andere werken zoomen eerder in op details of microscopische structuren zoals schelpen, bacteriën, cellen, raten... die worden uitvergroot tot een nieuwe oneindige realiteit. Haar fascinatie voor het element 'water' uit zich in een vormgeving waarin het elementaire, het vluchtige en het onbegrensde als problematiek centraal staat. Vluchtigheid, transparantie, versluiering en diepte, eigenschappen inherent aan het water, stelt Karen voor enorme uitdagingen. De onmogelijkheid om de leegte te vullen, is een drijfveer om beeldend contact te zoeken met de omgeving, de muren, het materiaal en de eigen gevoelens en herinneringen. Het 'overbruggen' van de leegte.
Muurschilderingen nemen een bijzondere plaats in het oeuvre van Karen Vermeren. Een muurschildering is een vluchtig gegeven. Het is meestal gedoemd te verdwijnen en slechts verder te leven op documentatiemateriaal. Maar een muur geeft haar ook de vrijheid om alle kanten op te gaan, het plafond en de vloer inbegrepen. Op welke manier kan je omgaan met die schijnbare grenzeloosheid? Hoe kan je de muur zodanig beschilderen dat het 'voldoende' en 'af' is? Ze tracht met de muurschilderingen een gevoel van oneindigheid of grenzeloosheid te creëren. Soms word je overweldigd door een kleurenmassa, word je als het ware de donkere, blauwe diepte ingezogen. In andere werken wordt de oneindigheid binnen de vormen zelf gezocht. Zo creëerde Karen Vermeren een muurschildering met een herhaling van ontelbare raten. De vorm ervan lijkt eindig, maar als je langer kijkt, groeit de vorm en wil hij de ruimte verder inpalmen met nog meer raten. Zeer belangrijk is het aandeel van de toeschouwer. Welk standpunt deze ook inneemt, de schildering zal er altijd anders uit zien. Het beeld zal nooit in zijn totaliteit kunnen worden gezien.
In het Palmarium gaat Karen Vermeren de uitdaging aan om een hoekmuur van de serre met acrylverf op plastiekfolie te beschilderen.
2008
De werken in Galerie Utopia vertrekken van Gullfoss, de grootste Europese waterval die gelegen is in IJsland, die ik in december 2005 bezocht. Ik bestudeer mijn mogelijke verhoudingen tegenover dit bezoek, welke afstand mijn blik kan hebben, en wat de invloeden van bepaalde fysische eigenschappen kunnen zijn. Ik onderzoek eerst de structuren in close-up. Hierbij fascineren mij de picturale kwaliteiten in de geologie, en de overeenkomsten in de natuurlijke processen van verschillende materialen in de schilderkunst. Het beeld toont een detail van een plaats, men staat er als het ware middenin en kan de materie niet overzien.
Vervolgens toon ik hoe deze plaats zich kan verhouden tot een ruimte. Hier wordt de materie eindig, de muren vormen grenzen, maar doorbreken tezelfdertijd het gebruikelijk kader van een schilderij. De plaats wordt zoals een object, het lijkt alsof we het van op een afstand kunnen overzien en observeren.
In een aantal schilderijtjes op papier, focus ik me op Thingvellir, ook een plaats in IJsland. De Atlantische rug loopt doorheen het gebied. De breuk tussen de Europese en Amerikaanse aardkorst vervormt het landschap voortdurend, en zorgt voor een bevreemdende gelaagdheid. De lagen trekken elkaar aan en stoten elkaar tezelfdertijd af.
In de kerstvakantie een jaar later, maakte ik een reis naar Egypte, meer bepaald naar de golf van Akaba, een lekkende transformbreuk of de Syrisch-Afrikaanse breuk genaamd. Door een aardverschuiving zijn allerlei breuken ontstaan die zich door het gelaagd gebergte slingeren. In tegenstelling tot het water en de kou in IJsland, beïnvloeden hier de droogte en wind de vervormingen.
Mijn fascinatie in de aardverschuivingen, breuken en transformaties, tracht ik te verbeelden in verschillende teken- en schildersmaterialen die elkaar zowel aantrekken als afstoten. Ik tracht lagen te creëren en dieptes aan de oppervlakte te brengen van gekleurd papier.
Hierbij onderzoek ik hoe in een geschilderd beeld temperatuur (door middel van kleurgebruik), vochtigheid (door middel van vloeibare materialen) en zwaartekracht (door middel van vluchtige dragers) een belangrijke rol kunnen spelen.